دارکونکەرەی سووری

" دا بە قەدی دارەکەوە نیشتووە، پێی دەوترێت دارکونکەرەی سووری، بە ئینگلیزی پێی دەوترێت Syrian Woodpecker و ناوی زانستییەکەی (Dendrocopos syriacus)ـە. وێنەکە مێینەی ئەم جۆرە پیشان دەدات، چونکە نێرەکانیان پەڵەیەکی سووری گەشیان لە دواوەی سەریاندا (ناپە) هەیە، لەکاتێکدا لێرەدا سەری بەتەواوی ڕەشە. ١. تایبەتمەندییە جەستەییەکان و جیاکاری ڕەنگ و نەخش: لەشی تێکەڵەیەکی سەرنجڕاکۆشە لە ڕەش و سپی. پشتی و سەری ڕەشێکی تۆخە، و دوو پەڵەی سپی گەورە و دیار لەسەر شانەکانی هەیە. سنگ و سکی کرێمی یان سپیباوە، و بەشی ژێرەوەی کلکی (Vent) ڕەنگێکی سووری گەشی هەیە. نیشانەی جیاکەرەوە: خەسڵەتی سەرەکی کە ئەم جۆرە لە دارکونکەرەی گەورەی خاڵخاڵ (Great Spotted Woodpecker) جیا دەکاتەوە، ئەوەیە کە هێڵە ڕەشەکەی سەر ڕوومەتی (سمێڵەکە) ناگاتەوە بە بەشی دواوەی ملی، بەڵکو سپێتی دەموچاو و لای ملی بە یەکەوە بەستراونەتەوە. گونجاندنی جەستەیی بۆ دارکوتان: دەنووک: دەنووکێکی زۆر بەهێز، ڕاست و خەنجەریی هەیە کە وەک ڕندە و تەمە کار دەکات بۆ کونکردنی دارەکان. زمان: زمانێکی ئێجگار درێژ و لکێنەری هەیە کە لە کۆتاییەکەیدا دڕکی وردی پێوەیە، ئەمەش یارمەتی دەدات کرم و مێرووەکان لە قووڵایی کونی دارەکاندا دەربهێنێت. قاچ و کلک: قاچەکانی لە جۆری (Zygodactyl)ـە، واتە دوو پەنجە بۆ پێشەوە و دوو پەنجە بۆ دواوە، کە هێزێکی بێوێنەی پێدەدات بۆ چەسپین بە قەدی ستوونی دارەکانەوە. پەڕەکانی کلکیشی زۆر ڕەق و پتەون و وەک پاڵپشتێک (Prop) لە کاتی کوتانی دارەکەدا بەکاریان دەهێنێت. ٢. ژینگە و بڵاوبوونەوە لە کوردستان شوێنی ژیان: بە پێچەوانەی هەندێک جۆری تر کە تەنها لە دارستانە چڕەکاندایە، دارکونکەرەی سووری حەز بە ناوچە نیمچە کراوەکان، باخەکان، ڕەزەکان، و تەنانەت پارک و باخچەکانی ناو شاریش دەکات. ئامادەیی لە ناوچەکە: ئەم باڵندەیە یەکێکە لە نیشتەجێبووە هەمیشەیی و ڕەسەنەکانی سروشتی کوردستان. لە دارستانە بەڕووەکانی چیاکان و باخەکانی دەوروبەری سلێمانی و ناوچە جیاوازەکاندا بە ڕێژەیەکی باش دەبینرێت و کۆچ ناکات. ٣. خۆراک و ڕەفتار شێوازی خۆراک: لە بەهار و هاویندا بە پلەی یەکەم مێرووخۆرە؛ زیاتریش ک kokە و کرمۆکەی ئەو مێرووانە دەخوات کە لە ژێر توێکڵی دارەکاندا دەژین. لە پاییز و زستاندا، خۆراکەکەی دەگۆڕێت بۆ دانەوێڵە، بەڕوو، و گوێز و بادەم. کاتێک گوێزێک دەدۆزێتەوە، دەیخاتە ناو درزێکی دارێکەوە (کە پێی دەوترێت ئەنڤیل یان سندان) و بە دەنووکەکەی دەیکوتێت تا دەشکێت. دەنگی کوتان (Drumming): دارکونکەرەکان لە بەهاراندا بە خێراییەکی زۆر (سەدان جار لە خولەکێکدا) دەنووکیان لە قەدی دارە وشکەکان دەدەن. ئەم دەنگە تەنها بۆ کونکردن نییە، بەڵکو وەک ئامرازێکی پەیوەندی بەکاردێت بۆ دیاریکردنی سنووری دەسەڵات و ڕاکێشانی هاوسەر. ئەم باڵندە جوان و سەرنجڕاکێشەی لە وێنەی "36.