دا دیارە پێی دەوترێت شینەچۆلەکە یان تیتی شین، بە ئینگلیزی پێی دەوترێت Eurasian Blue Tit وە ناوی زانستییەکەی (Cyanistes caeruleus)ـە. ١. تایبەتمەندییە جەستەییەکان شێوە و ڕەنگ: یەکێکە لە باڵندە هەرە جوان و ڕەنگاوڕەنگەکان. بەشی سەرەوەی سەری (کڵاوەکەی)، باڵەکانی و کلکی شینێکی زۆر گەش و سەرنجڕاکێشن. سنگی و سکی زەردە، وە ڕوومەتەکانی سپین کە هێڵێکی ڕەش بە ناو چاوەکانیدا تێپەڕ دەبێت و وەک دەمامک دەردەکەوێت. قەبارە: باڵندەیەکی زۆر بچووکە، درێژییەکەی تەنها ١٠.٥ بۆ ١٢ سانتیمەتر دەبێت و کێشی لە نێوان ٧ بۆ ١١ گرامدایە. دەنووک: دەنووکێکی کورت و تیژی هەیە کە زۆر گونجاوە بۆ دەرهێنانی مێرووە بچووکەکان لەناو قەدی درەختەکان و توێکڵکردنی دەنکەوێڵە. ٢. ژینگە و بڵاوبوونەوە شوێنی ژیان: بە زۆری لە دارستانە گەڵاڕێزەکان (بەتایبەت دارستانەکانی بەڕوو)، باخچەکان، و ئەو ناوچانەدا دەژین کە درەختی چڕیان لێیە. لە سروشتی کوردستاندا باڵندەیەکی باوە و زۆرجار لەناو باخ و باخچەکاندا دەبینرێت. هێلانەکردن: لە ناو کەلێن و کونی سروشتیی درەختەکان یان درزی دیوارەکاندا هێلانە دەکەن. مێینەکان هێلانەیەکی زۆر نەرم لە قەوزە، خوری، و پەڕ دروست دەکەن بۆ پاراستن و گەرمڕاگرتنی بێچووەکانیان. ٣. خۆراک و ڕەفتار شێوازی خۆراک: خۆراکی سەرەکییان لە بەهار و هاویندا مێروو، جاڵجاڵۆکە، و کرمۆکەی مێرووەکانە، بەتایبەتی ئەو کرمانەی زیان بە گەڵای درەختەکان دەگەیەنن. لە زستاندا کە مێروو کەم دەبێتەوە، دەگۆڕێن بۆ تۆوخۆر و دەنکەوێڵە دەخۆن. بزێوی و ئاکڕۆباتیک: باڵندەیەکی یەکجار بزێو و چالاکە. خەسڵەتێکی زۆر دیاری ئەوەیە کە دەتوانێت بە قاچەکانی بە لقی باریکی درەختەکانەوە سەرەوخوار هەڵبواسرێت بۆ ئەوەی دەستی بگات بەو مێروو و تۆوانەی لە بەشی خوارەوەی گەڵاکاندان. ٤. ڕۆڵی ژینگەیی کۆنتڕۆڵکردنی مێرووی زیانبەخش: بەهۆی ئەوەی ڕێژەیەکی ئێجگار زۆر لە کرم و شەتە (Aphids) دەخۆن، ڕۆڵێکی زۆر گرنگیان هەیە لە پاراستنی درەخت و ڕووەکەکان لە نەخۆشی و مێرووە زیانبەخشەکان. بێچووەکانیان پێویستیان بە بڕێکی زۆر لە کرمۆکە هەیە، بۆیە دایک و باوکەکە بەردەوام خەریکی پاککردنەوەی درەختەکانن لەو مێرووانە.
لەسەر نەخشە ببینە